bản mường

Người dân trong bản mường cùng nhau dựng một ngôi nhà sàn mới.

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Bản và mường (nói khái quát): "bản mường" chỉ đơn vị cư trú, làng xã của đồng bào các dân tộc thiểu số ở vùng Tây Bắc và miền núi phía Bắc Việt Nam. "Bản" thường là làng của người Thái, người Mường; "mường" là vùng đất rộng hơn, có tổ chức xã hội riêng. Khi ghép lại, từ này chỉ chung các làng bản, thôn xóm trong vùng cao.
   • Nghĩa rộng: cộng đồng, quê hương nhỏ bé gắn với đời sống nông nghiệp và văn hoá truyền thống.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Bản mường của người Thái thường nằm dọc theo suối. (Làng bản của người Thái thường được xây dựng ven các dòng suối.)
  • Đời sống ở bản mường còn nhiều khó khăn nhưng giàu bản sắc văn hoá. (Cuộc sống ở các làng bản vùng cao còn thiếu thốn nhưng có nhiều nét văn hoá đặc trưng.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "bản mường" trong văn học: thường được dùng để gợi lên hình ảnh núi rừng, làng quê yên bình và tình cảm gắn bó với cội nguồn.
  • Tiếng khèn gọi bạn vang vọng khắp bản mường. (Âm thanh của khèn truyền thống ngân vang khắp các làng bản.)

Biến thể và từ gần giống

• Bản làng (danh từ): từ đồng nghĩa phổ biến hơn, chỉ làng xóm nói chung, không nhất thiết chỉ vùng dân tộc thiểu số.

  • Bản làng của tôi nằm giữa thung lũng. (Làng quê của tôi ở trung tâm thung lũng.)

• Mường (danh từ): vùng đất, đơn vị hành chính cổ của người Thái, người Mường.

  • Mường Thanh nổi tiếng với cánh đồng lúa rộng lớn. (Vùng đất Thanh có ruộng lúa mênh mông.)

Từ đồng nghĩa

• Làng bản: làng xóm vùng cao.
• Thôn xóm: đơn vị dân cư nhỏ ở nông thôn.

Thành ngữ liên quan

• Bản mường no ấm: chỉ cuộc sống ấm no, đủ đầy ở vùng cao.
  • Mong sao bản mường no ấm, con cháu học hành. (Hy vọng làng bản được sung túc, con cháu được đi học.)